انواع شکستگی بینی

شکستگی بینی بر اثر حوادث، تصادفات، افتادن از ارتفاع، فشار و ضربه هایی فرا تر از تحمل بافت استخوانی و غضوف بینی ایجاد می شود. در میان انواع جراحی بینی، که شامل بینی های استخوانی، بینی گوشتی، افتاده، کج، دارای انحراف تیغه میانی و جراحی پولیپ، جراحی بینی شکسته نیز ز حساسیت های خاصی برخوردار است که جراح بینی خوب با توجه به میزان آسیب دیدگی بافت ها درمان و ترمیم آن را انجام می دهد.

 انواع شکستگی بینی

شکستگی‌های بینی بسته به شدت ضربه و میزان آسیب دیدگی استخوان و غضروف، می‌تواند شکل‌های متفاوتی داشته باشد. بعضی از شکستگی‌ها خفیف اند و تنها باعث تورم یا درد می‌شوند، درحالی که برخی دیگر تغییر شکل واضح، مشکل تنفسی یا حتی آسیب به ساختارهای داخلی بینی ایجاد می‌کنند. شناخت این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند بهتر متوجه شوید چه زمانی وضعیت قابل مدیریت است و در چه شرایطی نیاز به بررسی فوری توسط پزشک وجود دارد.

گاهی ممکن است علائم شکستگی به دلیل تورم شدید در ساعات اول واضح نباشد، اما داشتن اطلاعات دقیق درباره انواع شکستگی‌ها باعث می‌شود اگر تغییری در ظاهر بینی، شدت درد، یا تنفس خود احساس کردید، تصمیم درستی بگیرید. آگاهی از این موارد به شما کمک می‌کند از تشدید آسیب جلوگیری کرده و در زمان مناسب برای درمان اقدام کنید.

نوع شکستگی	تغییر شکل ظاهری	درد	کبودی	مشکل تنفسی	نیاز به جراحی
شکستگی ساده	خفیف یا بدون تغییر	خفیف تا متوسط	کم	معمولاً ندارد	معمولاً نیاز ندارد
شکستگی جابه‌جاشده	واضح و قابل مشاهده	متوسط تا شدید	زیاد	گاهی وجود دارد	اغلب نیاز دارد
شکستگی غضروفی	معمولاً کم	متوسط	متوسط	بسیار شایع	بسته به شرایط
شکستگی چندگانه	شدید	شدید	شدید	شایع	معمولاً نیاز دارد
شکستگی باز	بسیار شدید	شدید	زیاد	ممکن است وجود داشته باشد	ضروری
شکستن سپتوم	ممکن است متوسط باشد	متوسط تا شدید	متوسط	بسیار شایع	اغلب لازم است
آسیب به سینوس‌ها	شدید و گسترده	شدید	زیاد	شایع	معمولاً جراحی پیچیده

 ۱. شکستگی ساده

شکستگی ساده زمانی رخ می‌دهد که استخوان بینی دچار ترک‌های خفیف شود یا تغییر مکان بسیار جزئی پیدا کند. در این حالت معمولا ظاهر بینی تغییر چشمگیری ندارد و تورم ایجادشده نیز ظرف چند روز کاهش می‌یابد. این نوع شکستگی بیشتر در اثر ضربات ضعیف، زمین خوردن‌های خفیف یا برخوردهای اتفاقی ایجاد می‌شود.

در اغلب موارد، شکستگی ساده نیاز به جراحی ندارد و با اقدامات اولیه مانند کمپرس سرد، پرهیز از فعالیت‌های سنگین و استفاده از مسکن قابل کنترل است. البته بررسی توسط پزشک ضروری است تا از عدم وجود آسیب‌های داخلی مانند هماتوم سپتوم اطمینان حاصل شود.

 ۲. شکستگی جا به جا شده

در شکستگی جابه جاشده، استخوان بینی از موقعیت طبیعی خود خارج شده و همین موضوع باعث کجی یا تغییر فرم ظاهری بینی می‌شود. این وضعیت معمولا در اثر ضربات شدیدتر مانند برخوردهای ورزشی، تصادفات یا برخورد مستقیم با اجسام سخت رخ می‌دهد. تغییر شکل بینی در این نوع شکستگی معمولا واضح است و اغلب با درد، تورم و کبودی همراه می‌شود.

این نوع شکستگی معمولا به جااندازی نیاز دارد؛ یعنی پزشک باید استخوان‌ها را به موقعیت اصلی برگرداند. جااندازی ممکن است به صورت بسته و بدون برش انجام شود، اما در موارد پیچیده‌تر ممکن است جراحی باز لازم باشد. درمان سریع اهمیت زیادی دارد، زیرا تأخیر در درمان می‌تواند باعث تغییر شکل دائمی بینی شود.

 ۳. شکستگی غضروفی

شکستگی غضروفی زمانی اتفاق می‌افتد که ضربه وارد شده بیشتر از آن که به استخوان آسیب بزند، به غضروف‌های بینی به خصوص سپتوم فشار وارد کند. این نوع آسیب‌ها ممکن است ظاهرا چندان شدید به نظر نرسند، زیرا تغییر شکل خارجی بینی کم‌تر است؛ اما از نظر عملکرد تنفسی می‌توانند بسیار خطرناک‌تر باشند.

در شکستگی غضروفی احتمال بروز هماتوم سپتوم زیاد است؛ حالتی که در آن لخته خون بین غضروف و لایه پوشاننده آن جمع می‌شود. این حالت یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود و اگر به موقع تخلیه نشود می‌تواند باعث از بین رفتن غضروف و بدشکلی دائمی بینی شود.

 ۴. شکستگی چندگانه

شکستگی چندگانه از شدیدترین انواع شکستگی بینی است. در این حالت استخوان بینی به چند قطعه شکسته می‌شود و معمولا در اثر ضربات بسیار قوی مانند تصادف، سقوط از ارتفاع یا آسیب‌های ورزشی شدید ایجاد می‌گردد. این نوع شکستگی اغلب با تغییر شکل گسترده بینی، کبودی وسیع، ورم شدید و خونریزی همراه است.

درمان شکستگی بینی چندگانه معمولا پیچیده است و در بسیاری از موارد نیاز به جراحی باز دارد تا قطعات استخوان دوباره در جای صحیح خود قرار داده شوند. گاهی برای تثبیت قطعات از اسپلینت‌های داخلی یا خارجی نیز استفاده می‌شود. مراقبت پس از جراحی نیز اهمیت زیادی دارد تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود.

 ۵. شکستگی باز

شکستگی باز زمانی رخ می‌دهد که ضربه به حدی شدید باشد که علاوه بر شکستگی استخوان، پوست یا بافت‌های اطراف بینی نیز پاره شود و استخوان در معرض هوا قرار گیرد. این نوع شکستگی خطر عفونت بالایی دارد و یکی از موارد اورژانسی جدی محسوب می‌شود.

در چنین شرایطی بیمار با خونریزی شدید، درد زیاد و تغییر شکل واضح مواجه است. درمان شکستگی باز باید بسیار سریع انجام شود و شامل شست وشوی دقیق زخم، جلوگیری از عفونت، تجویز آنتی بیوتیک و جراحی برای ترمیم شکستگی است. هرگونه تأخیر در درمان می‌تواند باعث ایجاد عفونت‌های شدید و بدشکلی دائمی شود.

 ۶. شکستگی همراه با آسیب به سپتوم

وقتی شکستگی باعث آسیب دیدگی تیغه بینی (سپتوم) شود، مشکلات مختلفی از جمله انحراف تیغه بینی، گرفتگی تنفس، کاهش جریان هوا و احتمال ایجاد هماتوم به وجود می‌آید. سپتوم نقش مهمی در نگه داشتن ساختار بینی دارد، به همین دلیل آسیب دیدن آن ممکن است شکل ظاهری بینی را نیز دچار تغییر کند.

تشخیص این نوع شکستگی باید سریع و دقیق باشد، زیرا هماتوم سپتوم در صورت عدم درمان می‌تواند باعث نکروز غضروف و بدشکلی دائمی شود. در بیشتر موارد درمان شامل تخلیه لخته خون و اصلاح وضعیت سپتوم است و ممکن است جراحی ضروری باشد.

 ۷. شکستگی همراه با آسیب به سینوس ها

در ضربه‌های بسیار شدید، شکستگی ممکن است به سینوس‌های اطراف بینی، به خصوص سینوس‌های بین چشمی گسترش پیدا کند. این نوع آسیب‌ها بسیار خطرناک هستند و می‌توانند علاوه بر تغییر شکل ظاهری بینی، باعث آسیب به چشم، اختلال دید، درد شدید صورت و حتی عفونت‌های خطرناک شوند.

این آسیب‌ها معمولا در تصادفات یا ضربات با انرژی بالا مشاهده می‌شوند و تشخیص آن‌ها نیازمند تصویربرداری دقیق مانند CT scan است. درمان این نوع شکستگی‌ها معمولا ترکیبی از جراحی، مراقبت پزشکی تخصصی و پیگیری بلندمدت است.

آیا برای تشخیص شکستگی بینی نیاز به سی تی اسکن و یا عکس رادیولوژی می باشد؟

بعضی مواقع جراح بینی برای بررسی ها بیشتر ،برای بیمار انجام اسکن از ناحیه ضربه دیده را تجویز می کند . اما باید گفت برای تمام شکستگی های بینی گرفتن عکس رادیولوژی نیاز نیست . بعضی از شکستگی ها ،برای اطمینان یافتن از عدم وجود شکستگی های صورت ،که نمی توان تنها از روی معاینه تشخیص داد ،گرفتن عکس رادیولوژی الزام می باشد

لازم به ذکر است که وارد شدن هر ضربه ای خصوصا در سنین کودکی دلیل بر تغیر شکل بینی در بزرگسالی نمی باشد .حتی اگر بینی پیش از یک سالگی ضربه خورده باشد فقط در صورتی در بزرگسالی دچار تغییر ظاهری می شود که صفحه رشد بینی ضربه خورده باشد .

شکستگی های ناچیز که سبب تغییر شکل در بینی نگردند ،در طول 2-4 هفته به مرور زمان التیام می یابد ،اما شکستگی های جدی تنها با کمک جراحی بینی قابل درمان می باشند .

شکستگی بینی چه علائمی دارد؟

تاثیر شکستگی بینی بر روی استخوان و غضروف ها است

در ناحیه تیغه بینی لخته خونی ایجاد می شود (همان خون دماغ شدن)

بینی هم از قسمت داخلی هم از قسمت خارجی دچار ورم می شود

اطراف چشم دچار کبودی می شود

دلایل شکستگی بینی

بینی از دو بخش غضروفی و استخوانی تشکیل شده. به صدماتی که در پی آن استخوان بینی آسیب ببیند،( ترک برداشتن، شکستن و…) شکستگی بینی می گویند.

آسیب های ورزشی از شایع ترین علل شکستگی بینی است. رشته های ورزشی رزمی، فوتبال، دوچرخه سواری و… از جمله رشته های پرخطر هستند.

مشاجرات و درگیری های فیزیکی که ز و خورد بین افراد اتفاق میفتد از دیگر موارد فراوان در ضمینه ی آسیب به بینی است.

تصادفات و گاها پرت شدگی و حادثه های این چنینی نیز از دیگر موارد هستند.

شکستگی بینی چگونه اتفاق می افتد؟

هنگامی که به یک سمت صورت ضربه ای وارد شود، در صورتی که شدید باشد، هردو استخوان بینی به یک سمت می رود و بینی کج می شود.

در صورتی که شدت ضربه آرام تر باشد، استخوان  بینی در داخل بینی،  از سمتی که ضربه وارد شده فرورفته و از سمت دیگر برآمده می شود.

ضربه هایی که از روبرو به کل بینی و از بالا و پایین به بینی وارد می شود، به پل بینی آسیب بیشتری رسیده و در این منطقه از بینی، فرورفتگی و یا برآمدگی ایجاد می شود. در اثر این ضربات شکل اصلی بینی تغییر کرده همچنین بیمار خونریزی دارد. این چنین آسیب ها خطرناک بوده و به سینوس های کنار بینی که اصلاحا سینوس های بین چشمی نام دارند آسیب زده و شکستگی شدید استخوان بینی را در پی دارد.

شکستگی بینی می تواند منجر به انحراف بینی، ایجاد پولیپ بینی، شکستگی و آسیب دیدگی به غضروف بینی ابجاد غده های جداره هم بشود.

درمان شکستگی بینی

برای اکثر آسیب های بینی عمل جراحی تجویز میشود. گاهی در ابتدا پزشک برای تشخیص بهتر عمل را به تعویق می اندازد تا ورم بینی بخوابد. گاهی نیز در مواردی پزشک سریعا عمل را تجویز کرده بخصوص در مواردی که سینوس های چشمی آسیب دیده و یا استخوان بینی کاملا شکسته و کج شده است. درمواردی که سوراخ های بینی در اثر ضربه خونریزی کرده است این خون های لخته شده باید تخلیه شوند. برای التهاب از روش های خانگی نیز برای کاهش التهاب و درد و خونریزی استفاده می شود.

مراقبت های لازم  بعد از عمل جراحی شکستگی بینی

تا زمانی که خونریزی ادامه دارد استراحت کنید

به صورت طاق باز بخوابید و از بالش بلند یا دو بالش روی هم استفاده کنید

به هیچ عنوان به بینی خود فشار وارد نکنید

برای کاهش تورم و درد از کمپرس آب سرد استفاده کنید

تا زمانی که گچ روی بینی شما قرار دارد از عینک زدن پرهیز کنید

سخن پایانی

شما عزیزان می توانید از طریق ثبت سوالات در دیدگاه پاسخ های تخصصی دکتر فرشته عبدالمطلبی – متخصص گوش، حلق و بینی – جراح پلاستیک را دریافت نمایید.